Bezpieczne ręce: jak uniknąć wojny między spadkobiercami

0
134

W 2020 r. średni wiek 200 najbogatszych ludzi w Rosji wynosił 56,3 lat. Osoby, które założyły firmę w latach 90. i osiągnęły sukces, nie mogą nie myśleć o tym, co stanie się z ich biznesem i majątkiem w najbliższej przyszłości. Dmitry Galantsev, Partner Zarządzający Kancelarii Propositum, w felietonie dla Forbesa opowiada o tym, dlaczego tak trudno odziedziczyć biznes w Rosji. 0 akcji

Walka o dziedzictwo Andrieja Trubnikowa, właściciela grupy Natura Siberica, który zmarł w styczniu 2021 roku i nie zdołał ustalić losów swojego biznesu i majątku, każe się zastanawiać, jak rosyjscy biznesmeni przygotowują się do przeniesienia swoich spraw do ich spadkobierców. Dwie najgłośniejsze historie ostatnich dwóch lat – Natura Siberica i Sibantracyt, pozostawione bez głównego właściciela – pokazują, że nawet między bliskimi po śmierci właściciela firmy mogą wybuchnąć prawdziwe wojny.

Pomyśl z wyprzedzeniem

Statystyki mówią, że tylko 5% firm rodzinnych przetrwa w trzecim pokoleniu. Zamożni ludzie starają się tego uniknąć na różne sposoby. Niektórzy biorą udział w kampanii Pledge of Giving rozpoczętej w 2010 roku przez Warrena Buffetta i Billa Gatesa, do której dołączyli Mark Zuckerberg, David Rockefeller, George Lucas. Władimir Potanin był jednym z pierwszych rosyjskich biznesmenów, którzy ją poparli. Przekazując znaczną część swoich aktywów na cele charytatywne lub fundusze powiernicze, a tym samym zmniejszając wielkość potencjalnie odziedziczonego majątku, zamożni ludzie próbują nauczyć dzieci adaptacji we współczesnym świecie. Michaił Fridman twierdzi, że najgorsze, co może zrobić dla swoich dzieci, to dać im dużą sumę pieniędzy. Alexander Mamut powiedział, że przekazanie majątku dziecku zrujnowałoby jego życie, ponieważ jest to szalony ładunek i odpowiedzialność.

„Ani grosza”: Quentin Tarantino przysiągł jako dziecko, że nigdy nie da swojej matce pieniędzy

Inną opcją jest wcześniejsze przygotowanie następców. Na przykład Michaił Gutseriew przekazał synowi Saidowi część biznesu naftowego i 30,4% akcji Safmar Financial Investments. W 2015 r. Suleiman Kerimov przekazał swojemu synowi największą firmę wydobywającą złoto w Rosji, Polyus, a w 2017 r. przekazał mu 99,5% udziałów w Grandeko, firmie będącej właścicielem lotniska Machaczkała.

Amerykański deweloper Maurice Laboz wybrał trudniejszą drogę, decydując, że dzieci otrzymają spadek dopiero po pewnym wysiłku z ich strony. Zapisał 37 milionów dolarów 21-letniej Marlene i 17-letniej Victorii w funduszu powierniczym. Spadkobiercy będą mieli do niego dostęp dopiero po 35. urodzinach i pod warunkiem spełnienia szeregu warunków – wstępu na dobrą uczelnię, zdobycia dobrej pracy, szczęśliwego małżeństwa i braku nieślubnych dzieci. Jednak zgodnie z rosyjskim prawem tak złożony schemat jest praktycznie niemożliwy.

Jednak nie wszyscy spadkobiercy są gotowi przyjąć biznes od swoich rodziców. Ogólnochińska Federacja Przemysłu i Handlu (ACFIC) twierdzi, że tylko 40% dzieci biznesmenów w Chinach jest gotowych dziedziczyć firmy rodzinne – wśród powodów odmowy są różnice w podejściu do zarządzania biznesem i zainteresowanie innymi segmentami gospodarki.

Bitwa o węglowe imperium: jak wdowa po miliarderze Bosowie walczy o majątek męża i kto się jej przeciwstawia

Konflikty i mediatorzy < /strong>

Jednak prawdziwy problem pojawia się, gdy spadkodawcy nie mają czasu na sformułowanie strategii przeniesienia własności.

Właściciel Natura Siberica Andrey Trubnikov wielokrotnie powtarzał, że nie zostawi niczego dla dzieci. Nie przeszkodziło to grupom spadkobierców rozpocząć prawdziwych bitew zarówno między sobą, jak i przeciwko powiernikom. Podobna sytuacja miała miejsce po śmierci Dmitrija Bosowa z firmą Sibanthracite, a także po śmierci biznesmena z Niżnego Nowogrodu Aleksandra Kulikova, założyciela Union of Marins Group. W przypadku spadku po tych ostatnich było sześcioro dzieci od pięciu kobiet. Kierownictwo firmy następnie aktywnie sprzeciwiało się spadkobiercom, którzy próbowali wpłynąć na biznes. Spadkobiercy z kolei wierzyli, że zarząd celowo rozwodnił należne im akcje spółek.

„Nazywamy się„ forbsyats ”i„ forbsikhi ”: Tata Karapetyan o nowym pokoleniu spadkobiercy, relacje rodzinne i walka o władzę

Ogólnie rzecz biorąc, dziedziczenie i spory sądowe są nierozłącznymi zjawiskami. Tylko w 2020 r. przed sądami Rosji rozpatrywano 84 941 spraw cywilnych w różnych kategoriach sporów spadkowych. Są też wyjątki. Na przykład po śmierci Vladimira Kogana, właściciela Uralsib Bank, wdowa po nim Ludmiła Kogan została wybrana przez rodzinę na jedynego spadkobiercę i otrzymała 81,81% akcji banku.

Głównym problemem, który pojawia się po śmierci właściciela firmy, jest to, że nie ma nikogo, kto zarządzałby akcjami. Istnieje ryzyko utraty firmy. Aby tego uniknąć notariusz może zainicjować wprowadzenie zarządzania zaufaniem. Jeżeli spadkobiercom uda się uzgodnić jednego kandydata na powiernika, notariusz powołuje go. W przypadku braku zgody powołuje się samodzielnego zarządcę, którego funkcją jest zachowanie udziału do końca sprawy spadkowej. Na przykład w sprawie spadkowej Dmitrija Orłowa, właściciela Banku Wozrożdenie, to wyznaczony powiernik mógł zatrzymać udział, zapewniając jego przekazanie spadkobiercom, którzy następnie go sprzedali.

Nowe możliwości

Ale pomimo wszystkich problemów normy obowiązujące w rosyjskim ustawodawstwie mogą zapewnić wystarczający poziom ochrony odziedziczonego biznesu – wystarczy ich poprawnie używać. Na przykład dobrze znany testament. Jego zaletą jest to, że pozwala zminimalizować ryzyko podziału aktywów, a także zwiększa prawdopodobieństwo przekazania sprawy w ręce osoby zainteresowanej utrzymaniem i rozwojem biznesu. Dobrze napisany testament powinien nie tylko odpowiadać na pytania, komu, co i ile, ale także szczegółowo opisywać proces przeniesienia odziedziczonego udziału. Wskazany jest również wybór postaci wykonawcy testamentu – osoby, która będąc wykonawcą technicznym testamentu czuwa nad bezpieczeństwem majątku, powołuje powiernika i przekazuje majątek spadkobiercom. Wadą testamentu jest to, że można go zakwestionować. Szanse są jednak bardzo małe, o czym świadczą statystyki sądowe. W przeciwnym razie, przy szczegółowym określeniu procedur, jest to niezawodny i skuteczny sposób zabezpieczenia interesów spadkodawcy.

Zwrot kapitału: jak przekazać zaoszczędzone za granicą środki spadkobiercom w Rosji

Ponadto od 2018 r. w Rosji działają fundusze spadkowe, które mają konkurować z zagranicznymi funduszami i trustami. Można wskazać w testamencie konieczność utworzenia takiego funduszu, a wtedy są co najmniej dwie możliwości: bez przekazania majątku spadkobiercom, fundusz może wypłacić im zysk ze swojej działalności lub po pewnym czasie, na przykład, gdy spadkobiercy osiągają pewien wiek, fundusz przekazuje im wszystko, co mają w spadku. Główną wadą funduszu dziedzicznego jest brak praktyki jego aktywnego wykorzystania, co nie pozwala jeszcze odpowiedzieć na wiele praktycznych pytań. Na przykład niemożliwe jest sprawdzenie pracy fundacji za życia spadkodawcy, nie ma jasnego algorytmu kontroli notariusza odpowiedzialnego za założenie fundacji. Wierzę, że w niedalekiej przyszłości ewentualne uzupełnienia prawa, a także rodząca się praktyka sądowa wyeliminują te niejasności i coraz więcej zamożnych obywateli będzie w ten sposób decydować o przeniesieniu majątku w drodze dziedziczenia.

opinia redakcji może nie pokrywać się z punktem widzenia autora